Gospodarka odpadami w mieście

Gospodarka odpadami w mieście

Problematyka gospodarki odpadami ma istotne znaczenie dla społeczeństwa. Współcześnie rośnie świadomość ekologiczna a odpadów zamiast ubywać – przybywa. Coraz więcej opakowań jest trudnych do zakwalifikowania, zwłaszcza pod kątem przeznaczenia do segregacji, rośnie ilość opakowań plastikowych a Unia Europejska nakazuje zwiększanie odsetka segregowanych odpadów.

Mieszkańcy Sanoka szczególnie interesują się comiesięcznym kosztem opłat za odpady, a władze miasta winny tak prowadzić gospodarkę „śmieciową” by się samofinansowała, tzn. koszt funkcjonowania całego systemu gospodarki odpadami powinien być pokryty z wpływów z opłat od mieszkańców i przedsiębiorców. Z kolei władze miasta winny robić wszystko, by w mieście było czysto i jednocześnie koszt odpadów był możliwie najniższy.

Jednak należy mieć na uwadze, że system gospodarki odpadami jest kosztowny i skomplikowany, a znaczna część kosztów jest niezależnych od miasta. Ponadto w wyniku konieczności implementacji unijnych regulacji prawnych, koszt gospodarki odpadami w Polsce rośnie.

Niniejszym artykułem Gmina Miasta Sanoka rozpoczyna cykl informacyjny dotyczący gospodarowania odpadami komunalnymi. W artykułach w przystępny sposób opisane zostaną zasady obiegu strumienia odpadów komunalnych, przepisy obowiązujące gminę przy gospodarowaniu odpadami oraz wszelkie problemy związane z zagospodarowaniem odpadów, w tym przede wszystkim mające wpływ na wysokość opłat.

Dokumentem określającym zasady gospodarowania odpadami na obszarze województwa jest „Plan Gospodarki Opadami dla Województwa Podkarpackiego 2022” stanowiący aktualizację planu z 2012 r. Plan został uchwalony przez Sejmik Województwa Podkarpackiego. Przyjęte w dokumencie rozwiązania ukierunkowane są na:

• ograniczenie ilości wytwarzanych odpadów

• ograniczenie ich składowania na rzecz zagospodarowania poprzez odzysk i unieszkodliwianie innymi metodami niż składowanie.

Aktualny Plan Gospodarki Opadami określa 5 regionów gospodarki odpadami komunalnymi na terenie województwa:

• Region Centralny – obejmuje obszar 25 gmin
• Region Północny – obejmuje obszar 36 gmin
• Region Wschodni – obejmuje obszar 31 gmin
• Region Południowy – obejmuje obszar 42 gmin
• Region Zachodni – obejmuje obszar 26 gmin

Zgodnie ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach Plan Gospodarki Odpadami winien wskazywać regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, w przypadku, gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn.

Gmina Miasta Sanoka znajduje się w Regionie Południowym z Regionalną Instalacją do Przetwarzania Odpadów Komunalnych w Krośnie.

Dla Regionu Południowego instalacjami zastępczymi są:

• Zakład Zagospodarowania Odpadów w Kozodrzy – odległość ok. 100 km od Sanoka
• Instalacja mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów w Paszczynie – odległość ok. 100 km od Sanoka
• Sortowania odpadów zmieszanych i z selektywnej zbiórki w Przemyślu – odległość ok. 70 km
• Instalacja do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych w Stalowej Woli – odległość ok. 150 km od Sanoka
• Sortownia odpadów zmieszanych i z selektywnej zbiórki w Krzeszowie – odległość ok. 130 km od Sanoka
• Sortownia odpadów komunalnych zmieszanych w Giedlarowej odległość ok. 110 km od Sanoka
• Zakład Segregacji i Kompostowni Odpadów Tarnobrzeg – odległość ok. 150 km od Sanoka

Przyczyny wzrostu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi

Na wzrost ceny odpadów składa się wiele czynników mających charakter bezpośredni i pośredni.

Do bezpośrednich przyczyn należy wzrost kosztów odbioru i transportu odpadów do instalacji RIPOK oraz wzrost kosztów zagospodarowania odpadów w instalacji.

Jako przykład może służyć analiza kosztów zagospodarowania w instalacjach oddalonych od Sanoka o 40 km (Krosno) i 100 km (Kozodrza).

Ceny zagospodarowania (zmieszanych) odpadów komunalnych za 1 Mg zł netto

Ważnym kosztem jest nie tylko zagospodarowanie bezpośrednio w instalacji ale i koszt transportu odpadów na który składa się koszt pojazdów, paliwa, koszty pracy kierowców i obsługi etc.

Ceny odbioru i transportu odpadów komunalnych za 1 Mg brutto

Natomiast przyczynami, które mają pośredni wpływ na wzrost ceny odpadów są m.in. brak instalacji RIPOK w Sanoku, obowiązek zagospodarowania dodatkowych frakcji odpadów segregowanych biodegradowalnych (np. trawa, liście i odpady kuchenne roślinne) oraz popiołów. Nowe wymagania wymuszają podjęcie inwestycji w infrastrukturę zagospodarowania odpadów i stworzenia możliwości odbioru tychże odpadów. Należy Pamiętać, że w Sanoku w ostatnich latrach nie zrealizowano w zasadzie żadnych znaczących inwestycji w infrastrukturę gospodarki odpadami. Obecnie nie dysponujemy w promieniu co najmniej 40 km od miasta żadną instalacją do zagospodarowania odpadów. Inne miasta ( niestety oddalone znacznie od Sanoka) mają takie instalacje (tzw. RIPOK, spalarnie, kompostownie i składowiska). Wobec tego jesteśmy zmuszeni transportować odpady na znaczne odległości co w oczywisty sposób podraża cenę za „śmieci”. Ponadto w razie wystąpienia przestojów w instalacjach do zagospodarowania odpadów miasto staje przed koniecznością zwracania się z prośbą do innych instalacji o przyjęcie naszych odpadów.

Problem transportu odpadów i zagospodarowania w znacznej odległości od miejsca powstania nie dotyczy jedynie Sanoka. Boryka się z nim wiele gmin wiejskich i miasteczek.

W wyniku zmian, przede wszystkim wzrostu kosztów niezależnych od władz miasta i gmin, ceny odbioru i zagospodarowania odpadów w Polsce, w tym w województwie podkarpackim znacznie wzrosły. Zauważmy, że zarówno stawki, jak i zmiana ceny za odpady w Sanoku należą do średnich w stosunku do ościennych gmin (Sanok, Przemyśl – 14 zł, Krosno – 16 zł, Brzozów – 12,50zł). W tabeli przedstawiono przykłady nowych stawek obowiązujących przeważnie od 2019 roku.

Należy podkreślić, że ustawodawca wymaga by podstawą gospodarki „śmieciowej” była segregacja odpadów. Stąd w większości gmin stawka za niesegregowanie odpadów jest przeważnie dwukrotnie wyższa od segregacji. Wynika to z oczywistych przesłanek o konieczności zbierania jak największej ilości surowców wtórych, którymi są właśnie odpady segregowane. Nie stać naszego społeczeństwa na marnowanie surowców mających potencjał wtórnego zagospodarowania, zwłaszcza w obliczu możliwych kar dla gmin za nieosiągnięcie wymaganych przepisami unijnymi poziomów recyklingu.

Wymagane poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła.

Należy też zwrócić uwagę, że w ciągu okresu obowiązywania nowego systemu gospodarki odpadami w Polsce a więc od 1.07.2013 roku stawki za odpady w Sanoku nie były podwyższane, a koszty funkcjonowania systemu od tego czasu znacznie wzrosły (koszty pracy, paliw, koszty zagospodarowania odpadów w instalacjach itp.)

Wyżej opisane problemy zostały jedynie zasygnalizowane. W kolejnych artykułach będą wyjasnione szczegóły gospdarki odpadami, w tym zasady mądrej selektywnej zbiórki odpadów. Pami ętajmy, że im więcej segregujemy, tym niższe koszty odpadów na terenie miasta.